Chuyển tới nội dung
Home » Tìm hiểu hành trang du học Mỹ – Phần 2

Tìm hiểu hành trang du học Mỹ – Phần 2

Tiếp nối Phần 1 của bài viết, Spark Prep giới thiệu Phần 2 của series Tìm hiểu hành trang du học Mỹ với yêu cầu về một bộ hồ sơ đầy đủ để ứng tuyển Đại học tại Mỹ. Theo đó, các bạn học sinh sẽ cần chuẩn bị:

  • Kết quả học tập và thư giới thiệu
  • Điểm thi các bài thi chuẩn hoá (ACT/SAT/SAT II) và chứng chỉ tiếng Anh (TOEFL/IELTS)
  • Common Application và các bài luận

Trong series này, Spark Prep sẽ dùng trường Harvard để giải thích về những yêu cầu khi làm hồ sơ, để các bạn thấy rằng những yêu cầu đầu vào của trường đại học với tỉ lệ cạnh tranh cao nhất thế giới thật ra cũng không hơn hầu hết những trường khác là bao. Một khi bạn đã hiểu cách chuẩn bị những yêu cầu cơ bản trên một cách chu đáo thì bạn có thể tự tin lên kế hoạch trau dồi những kĩ năng và kiến thức cần thiết để bộ hồ sơ có thể thể hiện đúng con người và tiềm năng của bạn. Như thầy cô vẫn hay dặn là học ôn phải khó hơn bài thi, qua series blog này, Spark Prep sẽ giúp các bạn hiểu cách chuẩn bị hồ sơ vào Harvard, ngôi trường danh giá bậc nhất nhì nước thế giới, để rồi bạn có thể tự tin ứng tuyển bất kì trường nào khác ở Mỹ.

Trong bài blog thứ hai, Spark Prep sẽ phân tích về khía cạnh điểm thi các bài thi chuẩn hoá và chứng chỉ tiếng Anh: phải thi cái gì, tại sao, bài thi gồm những gì, thi lúc nào, làm thế nào để ôn thi, và ý nghĩa của bài thi là gì. Trong những yêu cầu tuyển sinh của Harvard, các bài thi trường yêu cầu nằm ở gạch đầu dòng 4 và 5: “ACT with writing, new SAT with writing, or old SAT” và “2 SAT Subject Tests”, đoạn trong ngoặc sẽ giải thích sau. Về cơ bản, những bài thi tuyển sinh, hay còn gọi là thi chuẩn hoá, của Mỹ là thước đo những kĩ năng cần thiết cho việc học tập ở bậc đại học. Những trường đại học Mỹ dùng các bài thi chuẩn hoá để đánh giá tất cả các ứng viên (trong nước và ngoài nước) trên cùng một tiêu chuẩn. Kết quả học tập phản ánh qua kết quả thi tốt nghiệp, bảng điểm, kết quả thi đại học trong nước,… không có giá trị tương đương như các bài thi chuẩn hoá của Mỹ. Trong khi điểm thi đại học hoặc kết quả thi tốt nghiệp có thể quyết định việc đỗ hay trượt đại học trong nước đối với các học sinh Việt Nam, điểm thi chuẩn hoá chỉ là một phần của cả bộ hồ sơ — điểm bài thi tốt không thể đảm bảo là bạn sẽ vào được trường bạn mong muốn. Còn các chứng chỉ tiếng Anh rất dễ hiểu: chúng là các bài thi tiêu chuẩn quốc tế dành cho sinh viên quốc tế với mục đích đánh giá và chứng minh là bạn có khả năng sử dụng tiếng Anh để học tập trong môi trường đại học. Nếu theo bài thi chứng chỉ tiếng Anh, bạn được đánh giá là không đủ khả năng tiếng Anh để học tập trong môi trường đại học thì bạn nên xem xét lại kế hoạch du học. Thông thường, với các học sinh quốc tế, các trường sẽ có mức điểm tối thiểu của các chứng chỉ tiếng Anh mà bạn phải vượt qua để đủ điều kiện ứng tuyển. Ngoài việc chứng minh bạn biết nói tiếng Anh ra thì các chứng chỉ tiếng Anh không có nhiều ý nghĩa lắm, nên một số trường, bao gồm Harvard, còn loại luôn việc xét chứng chỉ tiếng Anh. Các bạn nên kiểm tra lại với trường trước khi quyết định không thi. Nhưng hãy lưu ý: không THI chứng chỉ tiếng Anh không có nghĩa là không HỌC tiếng Anh.

1, Bài thi tuyển sinh Đại học Mỹ The ACT University Entrance Exam (The ACT)

ACT là bài thi trắc nghiệm đánh giá khả năng học tập ở bậc đại học của học sinh trung học phổ thông và được dùng rộng rãi ở Mỹ và trên toàn thế giới. Bài thi ACT được chia làm 4 phần: khả năng sử dụng tiếng Anh (English usage), đọc hiểu (reading comprehension), toán và lý luận khoa học (science reasoning). Bài thi ACT cũng bao gồm một phần thi viết không bắt buộc. Như ta thấy ở trên, Harvard yêu cầu “ACT with writing,” nghĩa là nếu bạn muốn nộp đơn vào Harvard, bạn cần chọn phần thi viết. Tuỳ theo nguyện vọng của bạn là xét tuyển vào trường nào, bạn sẽ phải check xem là trường có yêu cầu thi viết hay không.

Khi nhận điểm, các bạn sẽ nhận được “raw score” là số câu trả lời đúng của bạn trong từng phần một của bài thi. Điểm “raw score” sẽ được quy đổi trên thang từ 1 đến 36 của ACT, ra điểm từng phần, gọi là “scaled score”. Điểm “scaled score” cộng vào chia 4 thì sẽ ra điểm trung bình của bài thi, gọi là điểm “composite score.” Điểm composite score cao nhất là 36, thấp nhất là 1. Khi báo cáo về điểm số của mình, các bạn sẽ báo cáo composite score này.

Không phải tất cả các trường đại học đều yêu cầu thi ACT và những trường có yêu cầu thì có thể không bắt buộc sinh viên quốc tế phải thi. Ngay cả khi không dùng vào mục đích xét tuyển, bài thi ACT có thể hữu dụng và cần thiết nếu như bạn muốn xin học bổng từ trường hay là hỗ trợ tài chính. Thường thì các trường không có yêu cầu điểm ACT tối thiểu – điểm thi sẽ được xét chung với điểm trên lớp và những phần khác của bộ hồ sơ.

The SAT

SAT cũng là một bài thi trắc nghiệm được các trường đại học coi là tương đương với ACT. Các bạn có thể lên trang web www.sat.org để biết thêm thông tin về bài kiểm tra chung, còn gọi là SAT I, dùng để đánh giá kĩ năng đọc hiểu, viết và toán của học sinh. SAT cũng có một phần viết không bắt buộc. Bài thi SAT tính trên thang điểm 1600, gồm 800 điểm phần ngôn ngữ và 800 điểm phần toán.

Một số trường đại học với yêu cầu xét tuyển cạnh tranh hơn còn yêu cầu hoặc khuyến khích học sinh nên thi một hoặc ít nhất một bài SAT Subject Tests, hay còn gọi là SAT II với mục đích xét tuyển hoặc xếp lớp. Một số trường thì chỉ định rõ là phải thi bài nào, chẳng hạn như là trường mạnh về kĩ thuật và khoa học ứng dụng sẽ yêu cầu các bạn phải thi Toán, Lý hoặc Hoá,… nhưng cũng nhiều trường cho các bạn tuỳ chọn sẽ thi môn nào. Trong trường hợp đó, cứ thi môn mà các bạn thấy là mình giỏi nhất.

Lưu ý là SAT II KHÔNG tương đương với ACT/SAT. Các bạn thi SAT II không có nghĩa là sẽ được miễn trừ ACT/SAT.

Những bài kiểm tra SAT II yêu cầu kiến thức chuyên sâu về những môn học cụ thể. Các bạn học sinh Việt Nam không cần phải lo là học sinh Mỹ được ôn theo bài thi này thì sẽ thi tốt hơn. Trên thực tế, chương trình học của các trường cấp 3 bên Mỹ rất khác nhau, và do nhiều học sinh không có nguyện vọng thi SAT II nên cũng không có văn hoá dạy ôn theo bài thi – rất khác ở Việt Nam. Tất cả học sinh đều phải xem kĩ là bài thi SAT II của môn mà các bạn định thi yêu cầu những kiến thức gì và ôn tập kiến thức đó. Từ tháng 06/2021, kỳ thi SAT II đã được hủy bỏ – theo thông tin từ The College Board, tuy nhiên bài viết này vẫn sẽ cung cấp thông tin để các bạn hiểu về bài thi SAT II.

Bài thi SAT II cũng chủ yếu là trắc nghiệm, nhưng ngắn hơn bài thi SAT II. Những môn SAT II bạn có thể thi bao gồm:

Lịch sử Mỹ – Sinh học – Hoá học – Tiếng Trung – Tiếng Pháp – Tiếng Đức – Tiếng Ý – Tiếng Nhật – Tiếng Hàn – Tiếng Latin – Văn học – Toán – Tiếng Hebrew Hiện đại – Lý – Tiếng Tây Ban Nha – Lịch sử Thế giới.

Đối với một số môn khoa học tự nhiên, có những phần học sinh Việt Nam không được làm quen ở trên lớp thì các bạn phải tự học, nhưng bù lại, những phần được coi là nâng cao đối với học sinh Mỹ thì lại khá là đơn giản với học sinh Việt Nam. Nhìn chung, nếu có thể học ôn bằng tiếng Anh, thì bài thi SAT II không phải là một chuyện quá khó khăn với học sinh Việt Nam. Còn với những môn xã hội nhân văn như Lịch sử Mỹ, Lịch sử Thế giới và Văn học, học sinh Việt Nam thực sự cần học từ đầu một lượng lớn kiến thức. Vậy nên những môn này thường không được học sinh Việt Nam chọn, nhưng những bạn có chọn thi chúng coi chúng như những thử thách mà qua đó các bạn có thể học được nhiều thứ có ích cả cho việc học ở đại học, chứ không chỉ thi xong là thôi.

luyện thi chuẩn hóa

Lưu ý cuối cùng: Các trường cao đẳng cộng đồng thường không yêu cầu học sinh thi các bài thi chuẩn hoá.

2, Chứng chỉ tiếng Anh

Một yêu cầu cơ bản cho việc học tập ở Mỹ là khả năng tiếng Anh, vậy nên nếu tiếng mẹ đẻ của bạn không phải là tiếng Anh, bạn sẽ phải chứng minh khả năng tiếng Anh của mình theo một cách nào đó. Một số trường đại học sẽ yêu cầu bạn phải có chứng chỉ tiếng Anh, đạt điểm tuỳ theo tiêu chuẩn riêng của trường, trước khi coi bạn đủ điều kiện xét tuyển. Tuy nhiên, Harvard thì không yêu cầu chứng chỉ tiếng Anh và xét luôn khả năng tiếng Anh của bạn dựa trên bài thi SAT. Bạn nên check với trường mà bạn có nguyện vọng apply xem yêu cầu của trường là gì.

Test of English as a Foreign Language (TOEFL)

TOEFL® là bài thi chứng chỉ tiếng Anh được chấp nhận rộng rãi nhất ở Mỹ (một số trường cũng chấp nhận cả IELTS). Hầu hết các trường (mà yêu cầu TOEFL) yêu cầu điểm TOEFL iBT thấp nhất trong khoảng 85-95 điểm, là tổng điểm của cả bốn kĩ năng đọc, nghe, nói và viết. Có cả TOEFL thi giấy, nhưng bây giờ không ai dùng nữa.

Bài thi TOEFL đánh gía khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh trong môi trường học thuật của những người không có tiếng Anh là ngôn ngữ đầu tiên. TOEFL iBT (Internet-based test) gồm bốn phần: đọc hiểu, nghe, nói và viết. Thí sinh có 4 tiếng để hoàn thành bài kiểm tra trên máy tính ở những điểm thi được cấp phép tổ chức thi TOEFL.

International English Language Testing System (IELTS)

IELTS là bài thi dạng giấy, đánh giá khả năng tiếng Anh qua bốn mảng: đọc, nghe, viết và nói. Bài thi này thông dụng hơn cho việc xét tuyển những trường đại học ở Úc, Anh và một số nước khác. Tuy nhiên, đối với việc du học Mỹ, IELTS không thông dụng bằng TOEFL và xét về phương diện gửi điểm, IELTS cũng đắt hơn, lằng nhằng hơn, và chậm hơn TOEFL nữa.

3, Gửi điểm

Sau khi thi, thường mất 2 đến 8 tuần để điểm các bài thi ACT, SAT, SAT II, TOEFL và IELTS đến tay các bạn.

Sau khi đã thi và nhận kết quả, bước cuối cùng để việc học, ôn và thi của bạn thành tựu là gửi điểm cho trường. Các bạn có thể tự báo cáo về điểm số trên hồ sơ, nhưng mà để đảm bảo là các bạn không khai gian trên hồ sơ, các trường yêu cầu bạn phải gửi điểm qua trang web chính thức của bài thi từ tài khoản của các bạn, hoặc trong những trường hợp cá biệt (bạn không có khả năng chi trả cho việc gửi điểm) thì bạn có thể gửi file báo cáo điểm cho trường nếu trường cho phép. Có thể nói, việc gửi điểm là một bước xác minh kết quả thi của bạn.

Nếu bạn gửi điểm qua cách chính thống thì sẽ mất từ 4 đến 14 ngày để trường có thể nhận điểm của bạn, nên bạn sẽ cần phải gửi sớm. Tiền gửi điểm cũng khá là mắc so với một quy trình thực ra cũng chỉ để chứng thực: với ACT, mỗi báo cáo điểm cho mỗi ngày thi gửi cho một trường là $13; với SAT là $12, và bạn có thể gửi 4 trường free nếu bạn xác định trước là muốn gửi cho trường nào. Khi thi TOEFL, bạn cũng có thể chọn trước 4 trường để gửi miễn phí, nhưng sau đó là $20 một trường. IELTS thì lằng nhằng, các bạn nên tự check và không nên thi IELTS để du học Mỹ.

Một số trường có chính sách hỗ trợ tài chính cho việc gửi điểm; bạn cũng có thể email trường để xin code miễn phí gửi điểm cho trường.

Các trường ở Mỹ hầu như không bao giờ chấp nhận kết quả học tiếng Anh trong trường phổ thông thay cho chứng chỉ tiếng Anh.

4, Bao giờ thi? Ôn kiểu gì?

Các bạn nên ôn sớm và thi sớm. Thế nào là sớm? Các trường đại học Mỹ có deadline cho đợt nhận hồ sơ sớm nhất là từ ngày 1/11 của năm lớp 12 của các bạn (nếu các bạn không gap year) cho kì học mùa Thu năm sao. Hơn nữa, một số kì thi không được tổ chức thường xuyên và các trung tâm có thể sẽ bị đầy chỗ. Thế nên các bạn hãy thi ít nhất một năm trước khi bạn định đi học đại học ở Mỹ, ví dụ: nếu bạn định học vào mùa thu năm 2019 thì bạn phải bắt đầu thi muộn nhất là vào mùa hè năm 2018 để còn có thời gian thi lại. Căng hơn nữa là mùa thu bạn mới thi, nhưng mà vậy thì rất sát và bạn phải rất tự tin. Thoải mái nhất là bạn cố gắng thi từ đầu học kì II năm lớp 11: đủ thời gian ôn, và đủ thời gian học và thi lại nếu không thoải mái với kết quả.

Về việc ôn thi ACT và SAT, các bạn ở Hà Nội và TPHCM có nhiều lợi thế hơn hẳn vì có nhiều trung tâm và thầy cô giáo dạy, việc mua sách cũng dễ dàng hơn. Tuy vậy, hiện nay các bạn học sinh ở tỉnh thành phố khác có thể tìm tài liệu, câu hỏi ôn tập và các bài thi thử online khá dễ dàng. Chẳng hạn, các học sinh của Spark Prep đang sử dụng một website ôn thi SAT và ACT, với 8,000 câu hỏi từ bài thi ACT thật và chương trình ôn thi khoa học và bài bản – toàn bộ các nội dung kiến thức mà 2 bài thi này yêu cầu. Website ôn thi này có thể thay thế toàn bộ các tài liệu ôn tập khác. Đăng ký tài khoản với 300,000đ, học sinh sẽ được sử dụng website trong vòng 3 tháng, trong khi thông thường, giá của một cuốn sách ôn thi SAT hay ACT là khoảng 500,000đ, và các bạn thường phải dùng 2 đến 3 cuốn sách trong quá trình ôn thi. Ngoài ra còn có những trang web ôn thi miễn phí như kaomanfen (đặc biệt hữu ích cho việc ôn thi TOEFL và IELTS, mỗi tội toàn tiếng Trung), Khan Academy (bao gồm cả video hướng dẫn một vài phần kiến thức), cracksat và crackact (nhiều tài liệu ôn thi miễn phí, nhưng không có chương trình).

Nói chung là…

Bạn cần phải thi:

  • Chứng chỉ: chỉ TOEFL hoặc IELTS
  • Chuẩn hoá: chỉ ACT hoặc SAT
  • Theo yêu cầu và khả năng: SAT II (còn gọi là SAT Subject Tests)

Đọc xong bài này, chắc hẳn các bạn sẽ tự hỏi: ACT phải bao nhiêu, SAT II môn nào, TOEFL bao nhiêu mới vào được Harvard? Mới vào được đại học Mỹ? Những câu hỏi này không thực sự quan trọng, vì bạn cần nhớ một điều là không phải cứ điểm thật là cao thì sẽ được nhận vào trường mình mong muốn, gì thì gì nó cũng chỉ là một phần của hồ sơ.

Những trường Đại học Mỹ không có công thức hay tiêu chuẩn cụ thể về những con số như chẳng hạn 32/30 điểm thi đại học khối B thì đỗ Đại học Y Hà Nội. Spark Prep muốn các bạn hiểu rằng những cán bộ tuyển sinh nhìn vào một bộ hồ sơ của ứng viên và mong muốn nhìn thấy được con người của học sinh, và liệu con người đó có phù hợp với ngôi trường hay không. Điều các bạn cần thể hiện trong hồ sơ là thể hiện chân thực và sâu sắc về con người mình, bạn phấn đấu vì điều gì, và tại sao bạn lại phấn đấu vì những điều đó.

Triết lý của Spark Prep về giáo dục đại học là đó là quãng thời gian để các bạn xây dựng những trải nghiệm cả về học thuật lẫn xã hội, để hiểu rõ hơn về bản thân mình và sống một cuộc sống có mục đích sau khi đã tốt nghiệp đại học. 4, 5 năm tới đối với các học sinh là lúc các bạn trải qua nhiều thay đổi nhất, cả về thể chất, não bộ lẫn nhận thức và nhân sinh quan, và trường đại học nên là môi trường để bạn trải qua những thay đổi đó theo cách hứng thú và phù hợp với bản thân.

Ở phần tiếp theo, Spark Prep sẽ viết về Common Application và những bài luận – chúng là gì? hỏi cái gì? trả lời như thế nào?

Các bạn có câu hỏi hay khái niệm nào chưa rõ hãy comment nhé, Spark Prep sẽ lưu ý giải thích tận tình và viết blog nếu vấn đề có thể giúp các bạn học được nhiều điều có ích.

Call Spark Prep